Yeditepe Üniversitesi Genetik ve Biyomühendislik Bölümü tarafından yürütülen Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı, Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğünce (TAGEM) desteklenen “Tohumla Taşınan Bitki Patojenleriyle Mücadelede Yeni Bir Antimikrobiyal Tohum Yüzey Kaplama Formülasyonu Geliştirilmesi” proje çalışmaları başlatıldı. Söz konusu bu proje ile artık tohum kaynaklı hastalıklar son bulacak.
Bitkisel üretimin en temel ve en önemli öğelerinden biri olan tohumun, günümüzde dünyada yılda tahminen 127,4 milyon ton kullanıldığı biliniyor. Bitkisel üretimde hastalıklara neden olan *patojenlerden tohum ile taşınan “tohum kaynaklı patojenler” fungal, bakteriyal ve viral hastalıklar, bitkisel üretimde çok ciddi verim ve kalite parametrelerinde kayıplara neden oluyor. Bu nedenle, tohum kökenli bitki hastalık etmenlerinin tarımsal üretimdeki olası zararlarının ortadan kaldırılması için tohum uygulaması yapılıyor. Bu amaçla tohum patojenlerinin bertaraf edilmesi için bazı fiziksel, biyolojik ve kimyasal yöntemler kullanılıyor. Ancak bu yöntemlerin hiç birisi bütün bitki türlerine ait tohumlarda epifitik (tohumun dış yüzeyinde) ve endofitik (tohum içerisinde) patojenlerin tamamını kontrol etkili değildir. Bunun üzerine Yeditepe Üniversitesi Genetik ve Biyomühendislik Bölümünde yürütülen proje ile tohumların hem yüzeylerinde hem de içerisinde bulunan her türlü patojenik etmene (bakteri, fungus ve virüs) karşı etkili olan ve tohum çimlenme kabiliyetine zarar vermeyen yeni bir tohum kaplama materyalinin (formülasyon) geliştirmesi projesini gerçekleştirdi. Geliştirilen proje sayesinde tohum kaynaklı hastalıklar engellenerek, hastalıktan kaynaklı verim kayıpları da önlemiş olacak.
Yeditepe Üniversitesinde düzenlenen proje tanıtım ve açılış toplantısına TAGEM Bitki Sağlığı Araştırmaları Daire Başkanlığı ve Bitkisel Biyoçeşitlilik, Geofit Araştırma ve Eğitim Merkezi Müdürlüğünden ilgili uzman bilim insanları ve Yeditepe Üniversitesinden proje yürütücü ve yardımcı araştırıcıları katıldı.
Projenin yürütücüsü Yeditepe Üniversitesi Genetik ve Biyomühendislik Bölüm Başkanı Prof. Dr. Fikrettin Şahin toplantıda projenin ortaya çıkışı hakkında ayrıntılı bilgi verdi. Prof. Dr. Şahin şöyle konuştu: “İstanbul Ticaret Borsasının (İSTİB) 2012 yılında Yeditepe Üniversitesi Genetik ve Biyomühendislik Bölümü ile başlattığı, Borsa depolarında muhafaza edilen hiçbir genetik müdahaleye uğramamış tohumlar üzerindeki bilimsel çalışmalar sonucunda, İSTİB’in sahip olduğu 50 yıllık arpa, buğday ve nohut tohumlarının çimlendirilmesi çalışmasını başarıyla gerçekleştirdik. Bu proje sayesinde tohum patolojisinin önemini fark ettik ve böylece bu alanda çalışmalara devam ettik. Yeni proje aslında bu ilk projenin devamı niteliğindedir. Bu çalışma ile tohumların çimlenme kabiliyetine zarar vermeyen zararlı etmen ve ajanların (virüs, patojen) oluşumunu engelleyen bir formülasyon ürettik. Bu formülasyon sayesinde insan ve doğaya hiç zarar vermeyen hatta fayda sağlayan tohumları üretim sektörünün kullanımına sunacağız. Geliştirilecek tohum kaplama formülasyonu farklı tarım sistemlerinde (geleneksel, biyoteknolojik, sürdürülebilir veya organik) tercih edilebilecek tohum kaynaklarında olabilecek kontaminasyonları ortadan kaldırmak için dünyanın her yerinde kullanıma sunulacak.”
*Patojen (hastalığa neden olan her türlü mikroorganizma, bakteri, fungus ve/veya fitoplazma türleri)
