Yüksek sıcaklıklar nedeniyle meydana gelen çevresel faktörler, hayvanların kendi vücut ısılarıyla da birleşince sıcaklık stresi baş gösteriyor. Sıcaklık stresine maruz kalan süt sığırlarında, yem tüketimi ve buna bağlı olarak süt verimi düşüyor. Geviş getirme ve rumen pH seviyesi azalıyor. Uçucu yağ asitleri arasındaki oran değişmesi neticesinde süt yağında düşme ve sütün kompozisyonunda değişmeler gözlemlenebiliyor.
Kanatlılarda ise sık soluma, kanatların kaldırılması, azalan yem ve artan su tüketimi gibi etkilerin yanı sıra verim ve ürün kalitesinde düşüşler gözleniyor. Solunum sayısındaki artış vücutta dehidrasyona, elektrolit dengesizliklerine ve kan pH’ında artışa neden oluyor. Ayrıca, ısı stresi bağışıklık ve sindirim sistemini etkiler, kortizol seviyesini yükseltirken, oksidatif durumu olumsuz etkileyerek serbest radikal oluşumunu arttırıyor.
“Hayvanlar sıcak havalarda soğuk su tüketimine teşvik edilmeli”
Yaz aylarında hayvanlarda soğuk su tüketimi teşvik edilmesi gerektiğine dikkat çeken Trouw Nutrition Türkiye Yem Katkı ve Hayvan Sağlığı Ürün Grubu Müdürü Dr. Kazım Bilgeçli, “Yapılan bilimsel çalışmalar, sıcaklık stresi altındaki süt sığırlarına soğuk su verilmesinin, solunum sayısı ve rektal sıcaklığı düşürdüğünü, yem tüketimi artırdığını ve süt üretimini pozitif yönde etkilediğini ortaya koymuştur. Ayrıca, sıcaklık stresine maruz kalan süt sığırları için uygun gölgelik alanlar sağlanmalı” dedi. Kaba yemlerin genellikle daha fazla ısı üretimine yol açtığını ve bu durumun sıcak havalarda stresi tetikleyebileceğini belirten Dr. Bilgeçli, şu açıklamalarda bulundu: “Kaba ve kesif yemin yaz aylarında uygun oranlarda karıştırılarak verilmesini öneriyoruz. Bu amaçla Maxcare Celsius ve Maxcare pH gibi zenginleştirilmiş premiks formülasyonlarının kullanımı tavsiye edilir. Bu premikslerin içeriğinde bulunan tampon maddeler, probiyotikler, prebiyotikler, korunmuş metionin, antioksidan ve hidroksi izmineraller sıcaklık stresindan kaynaklanabilecek performans ve verim kaybının en aza indirilmesine destek olur.”
“Sıcaklık stresine karşı kümeslerdeki hayvan yoğunluğunun azaltılmalı”
Kanatlı hayvanlarda sağlık ve performansı olumsuz etkileyen ısı tresine karşı uyarılarda bulunan Trouw Nutrition Türkiye Kanatlı Teknik Müdürü Dr. Gülsüm Koyuncu ise şunları söyledi: “Sıcaklık stresi ile mücadelede; kümeslerdeki iklimleme koşullarının optimize edilerek hava akışının iyileştirilmesi ve hayvan yoğunluğunun azaltılması gerekiyor. Ayrıca içme suyunun özenli yönetimi, yem alımının düşüşü göz önünde bulundurularak rasyon besin yoğunluğunun artırılması ve yemlemenin günün daha serin saatlerinde yapılması gerekiyor. Kan pH’nın düzenlenmesi, optimum hidrasyon sağlanması ve oksidatif stresin azaltılması da kritik önem taşıyor. Bu amaçla uygun bikarbonat, elektrolit, C vitamini başta olmak üzere vitaminler, betain, biyoyararlanımı yüksek antioksidan ilavesinin kanatlı hayvanların ısı stresi ile mücadelesinde etkin rasyon takviyeleri olarak öne çıkıyor. Isı stresi kanatlı hayvanlarda, sindirim içeriğinin, bağırsak bariyer fonksiyonunun ve sonuç olarak sindirim etkinliği ve sağlığın etkilenmesine neden olur. Bu sebeple hem su hem de yem yoluyla hayvanların sindirim sistemi sağlığını destekleyecek, organik asitler, prebiyotikler, antiinflamatuarlar, immünomodülatörler gibi ürünlerin kullanımı tavsiye esiyoruz.”
